Ahize-AEK-ko aholkularia: "Euskarak izan behar du enoturismoaren hizkuntza egituratzailea" - euskaraba
Arabako Errioxako funtsezko sektore batean euskararen presentzia eta erabilera indartzeko asmoarekin sortu da Lukuak proiektua: upategiak eta enoturismoa. Ardoa nortasuna, ekonomia eta kanporako erakusleihoa den eskualde batean, hizkuntzak ere funtsezko eginkizuna du kohesio eta balio erantsiko elementu gisa. Asier Amondo, Ahize AEK-ko aholkulariak, proiektuaren laguntza teknikoa eskaintzen duen erakundeak, Lukuak-en gakoak aletzen ditu.
Zertan datza zehazki Lukuak proiektua?
Lukuak proiektuak Arabako Errioxako Guardia-Kuadrillan, bertako upategietan eta enoturismo-enpresetan eragin nahi du, hizkuntza-kudeaketa eguneratzeko eta euskararen erabilera areagotzeko. Ekimen honen abiapuntua Arabako Foru Aldundiak azken urteotan Lanabes ekimenarekin eta, batez ere, Lukuak izeneko euskara-proiektuan egindako lana da. Proiektu hori Foru Aldundiak, Abra eta Arabako Errioxako Ardoaren Ibilbidea elkarteek bultzatu zuten, eta Ahize-AEKren laguntza teknikoarekin euskararen presentzia eta erabilera areagotzeko prozesuari ekin zion.
Zein da LUKUAKen helburu nagusia upategietan eta enoturismoan euskararen normalizazioari dagokionez?
Proiektuak bi helburu estrategiko nagusi ditu. Batetik, aholkularitza integrala eskaintzea upeltegiei, hizkuntza-kudeaketa eraginkorra eta haien errealitatera egokitua bermatzeko. Laguntza horren barruan sartzen dira hizkuntza-diagnostikoak egitea, hizkuntza-irizpideak zehaztea eta euskararen presentzia eta erabilera areagotzeko neurriak aplikatzea. Bestalde, ekimenak Lukuakerako komunikazio-plan espezifiko bat diseinatu eta ezartzea aurreikusten du, Abrarekin eta Ardoaren Ibilbidearekin batera garatuko dena.
Upeltegiren batek abian jarri al du proiektu hau?
Hainbat upategik webguneak berritzeko prozesua hasi dute, eta orri horretako edukiak itzuli dizkiete, diseinu digitalean errazago inplementatzeko. Beste kasu batzuetan, gaztelaniaz bakarrik zegoen dokumentazioa euskarara itzuli da. Zenbait hizkuntza-irizpide hartzea proposatu zaie. Irizpide horiek ez dira zurrunak; aitzitik, sortzen edo ematen diren baliabideen eta euskarrien arabera egokitu daitezke. Erakunde bakoitzaren behar espezifikoetara egokitutako zerbitzua da, irismen mugatua duena, baina etorkizunari begira hizkuntza-erabilera orientatuko duten jarraibideak markatzen lagundu behar duena.
Zer onura ekarriko dizkie proiektuak enpresei eta lurraldeari?
Sektoreko enpresei merkatu-hobi bat ireki dakieke: bezero euskaldun bat, bere hizkuntza mahastizaintza eta ardogintzaren sektorean eta enoturismoan islatuko duena. Eta enpresentzat, euskararen erabilerak lurraldea egituratzeko elementu gisa jokatzen du. Euskara Arabako Errioxako sektore sozioekonomikoan egotea.
Antzeman al duzue eraginik bezeroengan, bisitariengan edo enpresa-kulturan bertan?
Oraindik goiz da ondorioak ateratzeko: proiektua hasierako fasean dago. Hala eta guztiz ere, hasieratik dago asmo argi bat hori komunikazio-mailan ikusarazteko. Helburua ez da eskatzea, eskaintzea baizik. Ardoaren eta enoturismoaren sektoreko enpresei ikusaraztea proiektu hau laguntzeko, balioa emateko eta aurrera egiten laguntzeko sortu dela. Enpresa batzuek gauza jakin batzuk eginak dituzte, baina zaila egiten zaie horiek erakustea, eta, hain zuzen ere, esperientzia horiek eredu izan daitezke oraindik pauso horiek eman ez dituzten beste batzuentzat. Arabako Errioxako enpresetan ekosistema bat sortu nahi dugu, non euskara hizkuntza egituratzailea izango den eta lankidetzak pixkanaka eskualdeko sektore soziometrikoan hizkuntza ezartzen lagunduko digun.
Zer mezu helarazi nahi diezue Lukuak-en parte hartzen duten upeltegietara hurbiltzen diren bisitari eta bezeroei?
Arabako Errioxara upategietara edo enoturismoko beste enpresa batzuetara bidaiatzen dutenean, lehenengo hitza euskaraz egin dezatela: ez badakite, esango digute. Baldin badakite, eskertuko digute. Eta guk, erabiltzaile gisa, sorpresa bat baino gehiago hartuko dugu, denak atseginak.